Haberleri ve gündemi takip eder misiniz yoksa “benim gündemim bana yetiyor” diyenlerden misiniz? Ben, bu yazılar ve işim gereği, TV haberleri olsun, sosyal medya haberleri olsun takip ediyorum. Yani tüm alıcılarım açık durumda. Tabii haberleri ve gündemdeki olayları takip etmek sağlam sinirlere ve psikolojiye sahip olmayı gerektiriyor. Çünkü ülkemizde son zamanlarda kötü olayların sayısı baya artmış durumda ve bence bu olayların güvenlik güçlerinin yanı sıra bilim insanları tarafından da “Niye böyle oluyor?” diye araştırılması gerek.

Neyse, geçen akşam haberleri izlerken, benim de bir tekerlekli sandalye kullanıcısı olarak sıkça karşılaştığım bir habere rastladım. Lafı fazla uzatmadan haberi kısaca sizlerle paylaşmak istiyorum.

“ Antalya’da tekerlekli sandalye kullanıcısı bir birey, akşam eve dönerken kaldırıma çıkıp inmek için kullandığı rampanın önüne park eden bir araca sinirlenip, elindeki çekiçle otomobilin camlarını ve farlarını parçaladı. Tekerlekli sandalye ile rampayı kullanamayıp evine geçemeyen engelli bireyin, otomobili adeta parçalamaya çalıştığı anlar cep telefonlarıyla saniye saniye kayda alındı.”

Haberin videosunu izlediğimde, bu arkadaşımızın aracı rampanın önüne park edilmiş görünce hemen polisi aradığını ve bir süre polisin gelmesini beklediğini, polis gelmeyince bu eylemi gerçekleştirdiğini öğrendim. Aslında o aracın kaldırımdaki rampanın önüne ilk park edilişi de değilmiş. Engellenen arkadaşımız, birçok defa oraya park edilen araçlar yüzünden kaldırıma çıkacağım derken düşme tehlikesi geçirdiğini de söylüyordu. Ancak her ne olursa olsun eline çekici alıp araca zarar vermemeliydi.

Her ne kadar onun yaşadıklarını anlasam da ve haklı olsa da, bu hareket yasalar karşısında bir cezayı gerektiriyor. Park edilen araç kiralıkmış ve sigortası varmış; büyük ihtimalle sigorta bu arkadaşımıza dava açacak ve onarım masraflarını ondan alacak. Bu olayı görünce aklıma birkaç soru takıldı ve araştırmaya başladım. Şimdi bulduklarımı sizinle paylaşmak istiyorum.

Bu gibi otomobillerin ve çeşitli araçların rampaların önüne park etmesi, aslında trafik yasasına göre bir suç ve ceza gerektiriyor. Ancak ceza kaç para biliyor musunuz? Sadece 436 TL! Şaşırdınız değil mi? 2024 yılında, otomobilin engellilere ayrılmış rampa önü park yerleri gibi yerlere park edilmesi durumunda uygulanan idari para cezası 436 TL olarak belirlenmiş. Sizce bir hak ihlaline bu kadar düşük bir ceza verilirse caydırıcı olabilir mi? Tabii ki hayır. Bu uygulanan ceza oranının bir an önce tekrar gözden geçirilip caydırıcı hale getirilmesi gerek.

İkinci olarak, bu olay neden oluyor diye düşündüğümüzde, herkes otomobile ve tekerlekli sandalye kullanıcısı adama bakıyor. Ancak bence esas suçlu, kaldırımı gerektiği gibi yapmayanlar. Bunu da araştırdım. Ülkemizde kaldırım yüksekliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen standartlar ve kurallar gereğince, kaldırımların yüksekliği 15 santimetreyi aşamayacak şekilde olmalıymış. Ancak ülkemizde maşallah 30-40 santim yüksekliğinde kaldırımlar görüyoruz.

Ayrıca, 15 santim bile yüksek bence, çünkü gelişmiş ülkelerde, özellikle Engelsiz Tasarım ilkeleri doğrultusunda kaldırımların alçak ve erişilebilir olması sağlanıyor. Bu, tekerlekli sandalye kullanıcıları için büyük bir avantaj. Örneğin, İsveç, Hollanda ve Almanya gibi ülkelerde kaldırımlar, yollarla neredeyse aynı yükseklikte ve pürüzsüz geçişler sağlıyor. Eğer bizim kaldırım yüksekliklerimiz de bu şekilde tasarlansaydı, belki de tekerlekli sandalye kullanan kişi bu tür zorluklarla karşılaşmayacaktı. Bu olay hiç yaşanmayacaktı.

Gördünüz mü, ulaşılabilirlik ne kadar önemli? Bu anlamda yapılan ya da yapılmayan şeyler nelere yol açıyor. O yüzden bizim ulaşılabilirlik konusunda daha dikkatli, daha özenli yaklaşmamız lazım. Ulaşılabilirlik standartlarını artırarak uygulamalıyız. Anlatmaya çalıştığım gibi, hak ihlali yapanlara da caydırıcı ve bilinçlendirici cezalar vermeliyiz. Ben inanıyorum, bunları yapabilirsek daha engelsiz ve özgür bir ülke inşa ederiz.

Yazan: Onur Ustaoğlu – Seslendiren: Meryem Coşkunca – Bolçi’nin katkılarıyla Bolu Olay Gündem Gazetesi Konuşan Yazılar…

The post GERCEK SUÇLU KİM ? appeared first on Onur Ustaoğlu Proje ve Eğlence Merkezi.

Bu yazıları hazırlarken çoğu zaman kendimi bir sahnede, ışıklardan yüzlerini tam seçemediğim tıklım tıklım dolu bir salonda, insanlara bir şeyler anlatmaya çalışırken hayal ederim. Yani bu yazılar aslında tam olarak köşe yazısı değildir. Benim için o salonda hayali olarak yaptığım konuşma metinleridir. Şimdi bazılarınız, “Onur, sen deli misin? Tıklım tıklım dolu salonda yüzlerini göremediğin insanlar karşısında diyorsun. Hayali bile bizim için korkutucu. Sen her hafta bu yazıları bu psikolojiyle nasıl yazabiliyorsun?” diyecekler.

Ancak ben böyleyim, yapacak bir şey yok. Karşımda insanlar olduğunu bilmek, hem heyecanlanmamı hem de dikkatli olmamı sağlıyor. Bu heyecanda aslında yazarlık yapan, sanatla uğraşanlar için işin en tatlı yeri değil midir? Hem bu yazıları konuşma metni gibi yazmasam bu kadar doğal ve anlaşılabilir olur muydu? Bir düşünün bakalım.

Şimdi, bugün bu sahneden bir akademisyen edasıyla sizinle okuduğum kitaplarda karşıma çıkan “Kırık Cam Teorisi”ni paylaşmak ve bu teoriyle size bir şeyler anlatmak istiyorum.

Bu teorinin öyküsünü şöyle anlatabilirim: Şimdi 1969 yılının ABD’sine kadar gidelim. Suç oranlarının yüksek olduğu dönemde suç psikoloğu Philip Zimbardo bu konuya kafa yormaya başlar. Suç oranlarının yüksek olduğu bir bölgeye kapıları aralık bir otomobil bırakır. Aynı modelde başka bir otomobili de zenginlerin yaşadığı bir bölgeye aynı şekilde konumlandırır. Suç oranlarının yüksek olduğu yerde otomobil 24 saat içinde yağmalanır ve sadece kaportası kalır. Zengin mahallede ise bir hafta geçmesine rağmen otomobile hiç kimse dokunmaz. Bunun üzerine profesör, öğrencilerinden otomobilin bir camını kırmalarını ister. Öğrenciler isteneni yapar ve akşama kadar otomobil tanınmaz hale gelir. Bütün camları kırılmış, kaportası çizilmiş ve içi çöplüğe dönmüştür.

Bunu gören Profesör Zimbardo şu sonuca varır: “İlk camın kırılmasına müsaade etmeyeceksiniz. Ya da kırılan camı en kısa zamanda onaracaksınız ki diğerleri bundan cesaret alıp diğer camlarınızı da kırmasın.”

Bu teoriyle ve yapılan deneyle karşılaşınca şöyle bir düşündüm. Aslında ülkemizde yaşadığımız birçok sorunu bu Kırık Cam Teorisi’ne uyarlayabiliriz. Profesör Zimbardo’nun dediği gibi sorunu çözebiliriz. Mesela ilk aklıma gelen, engellenen veya özel gereksinimli bireylere yardım edilirken farkında bile olmadan yapılan yanlışlara uyarlarsak…

Çoğu ailenin ve insanın, engellenen bireylere yardım etmek isterken aslında ilk camı kırdığını yani engellenen kişinin kendi yapabileceği bir şeyi “yardım etmek” bahanesiyle yaptığını görürüz. Bu yardımlar, engellenen kişiyi tembelliğe teşvik etmekten başka bir şey değildir. Siz ilk camı kırıp onun yapması gereken bir şeyi yaparsanız, emin olun diğer camlar çok geçmeden kırılacaktır.

İnsan psikolojisi ve beynimiz aslında tembelliğe ve konfora çok yatkındır, çok çabuk alışır. Ancak gereğinden fazla konfor ve tembellik insanı köreltir, bir şeyler öğrenmesini engeller. O yüzden, hiçbir zaman “bir defadan bir şey olmaz” deyip engellenen ya da özel gereksinimli bireylerin yapabilecekleri şeyleri yardım olsun diye sakın yapmayın. Yani ilk camı siz kırmayın. Hatta kırık cam varsa, engellenen bireyleri “Bunu sen yapmalısın” diye teşvik ederek onarmaya çalışın.

Bakın sevgili arkadaşlar, anlatmaya çalıştığım konu gerçekten önemli, çünkü maalesef toplumumuz engellenen bireylere hâlâ saksıdaki çiçekler gibi muamele etmeye çalışıyor. Bir defa şunu sakın unutmayın: Engellenen bir bireyi teşvik ederseniz, sorumluluk verirseniz her şeyi sizden daha iyi ve daha dikkatli yapabilir. Dolayısıyla zihin olarak yeterli bir düzeydeyse ve sağlıklı kararlar alabiliyorsa, hiçbir engellenen birey bakıma muhtaç değildir. Biz bu konuya bu pencereden bakarsak ve camları kırmamaya özen gösterirsek, birçok engel kendiliğinden ortadan kalkar…

Yazan: Onur Ustaoğlu – Seslendiren: Fatma Gül Demir – Bolçi’nin Katkılarıyla Bolu Olay Gündem Gazetesi Konuşan Yazılar…,

The post İLK CAMI SİZ KIRMAYIN ! appeared first on Onur Ustaoğlu Proje ve Eğlence Merkezi.

Yaklaşık 13 yıl önce gazeteciliğe ve yazarlığa başlarken yapmak istediğim şeylerden biri de engellenen bireyler için dünyada neler yapılıyor diye araştırmak, bulabildiğim güzel uygulamaları bu satırlardan yetkililerle paylaşmak ve “Bakın, diğer ülkelerde neler yapılıyor. Hadi, engelleri aşmak için biz de bir şeyler yapalım!” demekti. Bu geçen yıllar içinde ne kadarını başarabildim, takdir sizin.

İşte şimdi karşıma çıkan bir haber: 2024 yılında Fransa’da başlayacak olan yasalaşmış bir düzenleme. Yani Fransa devleti bu iş için bütçe ayırmış ve yasalar çıkartmış. 2024 yılı itibarıyla, yani yaklaşık 15 gün sonra, uygulamaya başlayacaklar. Peki, neyi uygulamaya başlayacaklar? Ülkede tekerlekli sandalyeye ihtiyacı olan herkesin tekerlekli sandalye ücretini devlet karşılayacak. İzin verirseniz, kısaca haberi paylaşmak istiyorum.

“Geçtiğimiz aylarda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Elysee Sarayı’nda düzenlenen Ulusal Engelliler Konferansında yaptığı konuşmada, engelli vatandaşlara yönelik atılacak adımlara değindi. Macron, engelli vatandaşlarının halka açık yerlere kolaylıkla erişebilmesi için 1,5 milyar avro ayrılacağını ifade ederek, 2024’ten itibaren tekerlekli sandalyelerinin ücretinin engelli vatandaşlara tamamen iade edileceğini duyurdu. Engelli öğrenciler için her okulda bir referans öğretmeni olacağını da belirten Macron, ülkede 430 bin engelli öğrencinin bulunduğunu ifade etti.”

Gördünüz mü? Diğer ülkelerdeki yöneticiler nelerle uğraşıyor? Engelleri ortadan kaldırmak için neler yapıyor? Peki, bu tür uygulamaları biz neden yapmıyoruz? Şimdi bazı arkadaşlar, “Ülkemizde de tekerlekli sandalye veriliyor” diyecekler. Doğru, veriliyor. Ancak, dernekler ve vakıflar veriyor. Devletin bu konuda bütçe ayırdığını ve yasalaştırdığını görmedim. Yani, benim bilmediğim yasalaşmış bir şey varsa bile uygulanmadığını söyleyebilirim.

Şimdi “Yapalım da ekonomik kriz var. Bu şartlarda nasıl yapacağız?” Ayrıca, sende söyledin, dernekler ve vakıflar bu işi yapıyor. Devlete yasalara ne gerek var? diyeceksiniz.  Ancak, tekerlekli sandalye, akülü tekerlekli sandalye gibi medikal ürünler, ihtiyaç duyan insanlar için yaşamayı kolaylaştıran, engelleri aşan cihazlardır. Dolayısıyla, ihtiyaç duyanlar için bu araçları kullanmak insani bir hak olmalı ve yasalarla devlet güvencesine alınmalıdır.

Evet, ülke olarak ekonomik açıdan zor günlerden geçtiğimiz doğru. Bu konuda kimsenin sesi çıkmıyor. Ama tekerlekli sandalye, akülü araç gibi medikal ürünlere ihtiyacı olanlar şu an için maddi olarak bu ürünlere ulaşmakta zorlanıyor. İnanın bana, bir akülü tekerlekli sandalyenin fiyatı ikinci el bir otomobilin yarı fiyatına eş değer hale gelmiş durumda. Yedek parçalar derseniz, onlar da öyle. Durum böyle olunca dernekler, vakıflar da bir yere kadar güç yetiriyor. Ne yazık ki, maddi koşullardan dolayı ülkemizde bu ürünlere ulaşamayan birçok kişi var.

Bu yüzden, Fransa’nın yaptığı örnek yasayı, yani ülke bütçesinden bu işler için para ayırma olayını yapmalı, ihtiyacı olan insanlara bu ürünleri ücretsiz vermeliyiz. En önemlisi de bu tür sorunları ele almak ve gündeme getirip çözmek için “sadece bu işlerle uğraşacak” özel yetkilerle donatılmış birim ya da bakanlık kurulmalı. Ülkemizde her şeyin bakanı var, neden sadece engellenen bireylerin sorunlarıyla ilgilenen bir bakanlık yok?

Bakın sevgili yetkililer ve değerli arkadaşlarım, siz de gayet iyi biliyorsunuz bazı konuları çözmek için görmek, bilmek, yaşamak ve odaklanmak gerek. Bence, bizim en büyük eksikliğimiz yetkili olan kişilerin bu konuları tam olarak bilmemesi, ihtiyaçları gözlemleyememesi ve engellenen bireyleri yardıma muhtaç varlıklar gibi görmeleridir.

İşte bu bakış açısını değiştirmek için sadece engelli bireylerin sorunlarına odaklanacak, mümkünse konuları bizzat yaşayan bireylerden kurulu, öneri değil, icraat sunan her yerde sözü geçen bir bakanlık kurulmalı, araştırarak Fransa örneğinde olduğu gibi uygulamalar hayata geçirilmeli. Eğer biz bunları yapabilirsek, insanların bakış açısının değiştiğini ve birçok engelin kendiliğinden ortadan kalktığını görürüz…

Yazan: Onur Ustaoğlu – Seslendiren: Meryem Coşkunca – Bolçi’nin katkılarıyla Bolu Olay Gündem Gazetesi Konuşan Yazılar…

The post FRANSA YAPTI, BİZ NEDEN YAPMAYALIM ? appeared first on Onur Ustaoğlu Proje ve Eğlence Merkezi.

2015 yılıydı. O zamanlar “Hey! Biz de Buradayız” isimli kitap üzerinde çalışıyordum. Yayınevleriyle görüşüyor, kitabı gösteriyordum. Neyse ki, gösterdiğim yayınevlerinden biriyle anlaşma sağladık ve birlikte çalışmaya başladık. Yayınevindeki arkadaşlarım ve ben, konuya oldukça duyarlıydık ve her şeyi düşünmeye çalışıyorduk. Örneğin, kitabı sadece yazılı siparişlerle değil, aynı zamanda sesli siparişleri de alarak engelleri ortadan kaldırmayı ve herkesin rahatça sipariş verebilmesini planlıyorduk.

Bir gün arkadaşlarımın başına bir olay gelmiş. İstanbul’da bir kafede otururken, kafeye biri girmiş ve elinde bir kâğıt parçasıyla “Ben engelliler için para topluyorum, yardım eder misiniz?” diye sormuş. Kafedeki birkaç masadan insanlar, soru sormadan para vermişler. Para toplamaya çalışan kişi, arkadaşlarımın oturduğu masaya yaklaşmış ve “Ben engelliler için yardım topluyorum, yardım etmek ister misiniz?” demiş.

Bunun üzerine arkadaşlarım, yardım edeceklerini söylemişler, ancak önce elinizdeki belgeyi inceleyebilir miyiz diye sormuşlar. Para toplamaya çalışan kişi, çekinerek belgeyi uzatmış. Arkadaşlarım belgeyi incelediklerinde gerekli imzaların ve mühürlerin olmadığını fark etmişler. Yavaşça yerlerinden kalkmışlar. Bu durumu gören kişi, başına gelecekleri anlamış ve hızla koşarak kafeden çıkmış.

Arkadaşlarım bana bu olayı anlattıklarında, şimdiki gibi sinirlenmiştim. Çünkü engelli olarak bizler, kötü niyetli insanlar yüzünden sürekli olarak engelleniyoruz ve her seferinde iyi niyetli insanlar suiistimal ediliyor. Bu da genellikle bilinçsizliğimizden kaynaklanıyor. Düşünün bakalım, böyle durumlarda gösterilen belgeyi dikkatlice inceliyor musunuz, yoksa “engelliler için para topluyoruz” deyince hemen çıkarıp bir şeyler veriyor musunuz?

Siz sorduğum soruyu düşünürken ben bunları anımsamama ve sizlere anlatmama neden olan haber sitelerinde gezinirken önüme düşen bir haberi kısaca paylaşmak istiyorum:

“Düzce’de engelli kartı ile dilenen şahıs, zabıta ekipleri tarafından yakalandı. Dilencinin üstünde yapılan aramada ise bin 556 TL ele geçirildi.

Düzce Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri, üzerine engelli kartı takarak vatandaşlardan para dilenen İ.G. isimli şahsı yakaladı. Zabıta Karakoluna götürülmemek için direnen şahsa çevik kuvvet ekipleri ile müdahale eden zabıta memurları, şahsın yapılan üst aramasında çıkan bin 566 TL nakit paraya el koydu. İ.G.’ye Kabahatler Kanunu uyarınca cezai işlem uygulandı.”

Gördüğünüz gibi, yıl 2023 olmuş, ancak toplum olarak algımız hala aynı maalesef. Engellenenler çalışamaz, engellenenler yardıma muhtaçtır gibi düşünceler hala var. Bence bu konuda algımızı değiştirmenin ve farkındalığımızı artırmanın zamanı gelmiştir. Biz bilinçlendikçe ve algımızı değiştirdikçe, engellenen insanların adını kullanan kötü niyetli insanlar da önlenir.

Öncelikle şunu anlamalıyız ki gerçekten engellenen bir insan sokaklara çıkıp dilenmez. Ayrıca, engellenenler bakıma muhtaç değildirler. Akıl sağlığı yerinde olan ve sağlıklı kararlar verebilen her insan gibi, fırsat verilirse yetenekleri doğrultusunda çalışarak bir şeyler üretebilirler. Üretebilen insanlar da sokağa çıkıp dilenmezler.

Bu konuların suiistimale açık olduğunu kabul ediyorum, ancak toplum olarak algımızı ve bakış açımızı yukarıda anlatmaya çalıştığım şekilde değiştirirsek ve sorgularsak, inanıyorum ki bu tür suiistimalleri önler ve kötü niyetli insanlara izin vermeyiz. Böylece gerçekten ihtiyacı olan insanların ihtiyaçlarını daha etkin bir şekilde giderebiliriz…

Yazan: Onur Ustaoğlu – Seslendiren: Özge Nur Dilber – Bolçi’nin Katkılarıyla Bolu Olay Gündem Gazetesi Konuşan Yazılar…

The post PARA TOPLAYANLARA DİKKAT ! appeared first on Onur Ustaoğlu Proje ve Eğlence Merkezi.